Erkenning handicap

Personen met een handicap hebben recht op bepaalde financiële middelen en tegemoetkomingen. Om hiervoor in aanmerking te komen is in veel gevallen de erkenning van de handicap nodig. Het is misschien lastig in te schatten waarom en hoe je deze aanvraag in gang zou kunnen zetten. We maken je graag wegwijs in deze wereld.

Fanny: Alles start met een goede sociale assistent van de mutualiteit, die je begeleidt in deze stappen. Samen! Alles zelf doen is zeer moeilijk, de eerste stap is professionele ondersteuning zoeken, waarmee het klikt en die samen alle mogelijkheden bekijkt.

Er zijn een aantal organisaties die zich bezig houden met de administratieve erkenning van een handicap, namelijk Kind & Gezin en Jeugdhulp (allebei onderdeel van het Agentschap Opgroeien), het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH), de FOD Sociale Zekerheid en de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB, alleen voor de erkenning van een arbeidshandicap). Afhankelijk van de ondersteuning die je nodig hebt, vraag je de gewenste erkenning aan. Per erkenning is het verschillend hoe de aanvraag verloopt, waar je recht op hebt en de criteria waaraan je moet voldoen.

Kind & Gezin (Agentschap Opgroeien)

Ieder kind dat in België geboren is, er woont en opgevoed wordt, heeft in principe recht op kinderbijslag. Voorwaarde is dat één van de ouders onder de Belgische sociale zekerheid valt (dat wil zeggen hier werkzaam is of een uitkering ontvangt). Als ouder van een kind met een handicap heb je bovendien recht op een toeslag, bovenop het basisbedrag. In Vlaanderen heet deze toeslag ´Zorgtoeslag voor kinderen met een specifieke ondersteuningsbehoefte` en is het onderdeel van het Groeipakket (de vroegere kinderbijslag). De aanvraag verloopt via Kind en Gezin. In Brussel en Wallonië valt dit onder de bevoegdheid van de FOD Sociale Zekerheid (zie de link verderop deze pagina).

Voorwaarden:

  • Beoordeling van de specifieke ondersteuningsbehoefte door een erkende arts van Kind en Gezin. Het resultaat hiervan is een score van maximaal 36 punten. Hoe hoger de score hoe hoger de toeslag.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure?

Je doet aanvraag bij je uitbetaler van het Groeipakket. Dit zijn in Vlaanderen:

FONS, Infino, KidsLife Vlaanderen, MyFamily en Parentia.

Meer informatie over de procedure vind je hier.

Jeugdhulp (Agentschap Opgroeien)

De erkenning van de handicap voor minderjarigen verloopt via Jeugdhulp (onderdeel van het Agentschap Opgroeien), via een zogenaamde toegangspoort. Dit is een poort die de toegang regelt tot intensieve en ingrijpende vormen van jeugdhulp, zoals een internaat voor kinderen met een handicap. Dit heet de Intersectorale Toegangspoort.

De erkenning geeft recht op de aanvraag van:

  • een Persoonlijke Assistentiebudget (PAB)
  • tussenkomst in de kosten voor hulpmiddelen. Minderjarigen die vóór 1 maart 2014 al erkend waren als persoon met een handicap door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) of die al eerder een tegemoetkoming voor hulpmiddelen aanvroegen, moeten geen aanvraag meer indienen via de intersectorale toegangspoort. Zij volgen dezelfde procedure als voor meerderjarigen bij het VAPH (Zie erkenning VAPH).

 

Voorwaarden:

  • de aanvraag kan alleen gedaan worden voor een minderjarig persoon (tot 18 jaar).
  • Er is sprake van een handicap (= langdurig en ernstig).

 

Hoe verloopt de aanvraagprocedure?

Je neemt contact op met een erkend multidisciplinair team. Dit is een team van hulpverleners die door verschillende brillen naar de handicap kijken. Samen met een hulpverlener uit dit team, bijvoorbeeld van een Centrum voor Leerlingbegeleiding, vul je het aanmelddocument in, dat de hulpvraag en de situatie beschrijft. Dit document bezorg je aan de toegangspoort. Je hulpverlener volgt samen met jou de verdere procedure op. De uitgebreide uitleg van deze procedure vind je hier terug.

Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)

De erkenning van het VAPH geeft onder andere recht op de aanvraag van:

- een Persoonsvolgend Budget (PVB)

- tussenkomst in de kosten voor hulpmiddelen

Voorwaarden:

  • Er is sprake van een handicap (= langdurig en ernstig).
  • Je bent jonger dan 65 jaar bij je eerste aanvraag.
  • Je woont in Vlaanderen of het Brussels hoofdstedelijk gewest.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure?

De erkenning van de VAPH hangt altijd samen met een steunaanvraag, zoals voor Persoonsvolgend budget of hulpmiddelen, zodat de aanvraagprocedure nogal uitgebreid is. De uitleg van deze procedure vind je hier terug.

In sommige gevallen is het niet noodzakelijk al de stappen van de aanvraag VAPH te doorlopen. Als je een attest bezit waaruit blijkt dat een andere instantie de handicap heeft erkend, kun je beroep doen op de versnelde procedure. Eén van de volgende attesten komt daarvoor in aanmerking:

  • Attest van recht op een Integratietegemoetkoming (zie erkenning FOD Sociale Zekerheid)
  • Attest van recht op bijkomende kinderbijslag (zie erkenning Kind & Gezin)
  • Attest waaruit blijkt dat de betrokkene onder bewindvoering staat
  • Attest van het buitengewoon onderwijs; dit kan een attest zijn van de laatst bezochte school of een kopie van het inschrijvingsverslag (kunnen beide gebruikt worden tot de leeftijd van 25 jaar) 
FOD Sociale Zekerheid

De erkenning van de FOD Sociale Zekerheid geeft recht op de aanvraag van verschillende sociale en fiscale voordelen, de Inkomensvervangende Tegemoetkoming (IVT) en de Integratietegemoetkoming (IT). In Brussel en Wallonië geeft de erkenning ook recht op de aanvraag van de verhoogde kinderbijslag.

Voorwaarden:

  • Je erkenning gebeurt door artsen van het FOD Sociale Zekerheid
  • Je woont in België
  • Je bent ingeschreven in het bevolkingsregister of het vreemdelingenregister

Hoe verloopt de aanvraagprocedure?

Om een erkenning van de handicap aan te vragen, vul je een online vragenlijst in. Dit kun je zelf doen door in te loggen op My Handicap, via het tabblad ´Mijn dossier`. Je kunt ook hulp vragen aan je ziekenfonds, gemeente, OCMW, sociaal huis of de Directie-Generaal Personen met een Handicap.

Let op: soms is het noodzakelijk een volmacht aan te vragen, klik hier.

Wat betreft de aanvraag van een verhoogde kinderbijslag (Brussel en Wallonië) verloopt de procedure iets anders. Je neemt eerst contact op met je kinderbijslagfonds om een aanvraag te doen. Het fonds stuurt jouw aanvraag door naar de FOD Sociale Zekerheid. Vervolgens krijg je een brief waarin de verdere stappen worden uitgelegd. Pas nadat je deze brief hebt ontvangen, kun je de online vragenlijst invullen.

De DG Personen met een Handicap:

- gaat vervolgens na waar je recht op hebt,

- vraagt de medische informatie op bij je arts,

- nodigt je uit voor een gesprek met een arts van de dienst

Neem zelf ook contact op met je arts, zodat deze op de hoogte is van je aanvraag.

Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB)

De erkenning van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding geeft recht op ondersteuning, tegemoetkomingen en maatregelen voor het uitoefenen van een job. Meer informatie is hier te vinden.


De maatregelen in verband met het Corona-virus volgen zich in rap tempo op. Hier geven we een overzicht van de berichten die we via onze nieuwsbrief hebben verspreid.