Wat is phishing?

Bij phishing doet iemand zich voor als een betrouwbare organisatie: bpost, je bank, itsme, de overheid of zelfs een familielid. Oplichters proberen je te laten klikken op een link, in te loggen op een valse website of persoonlijke gegevens door te geven. Ze sturen zulke berichten via e-mail, sms, sociale media of zelfs via de telefoon. De berichten lijken vaak verbazend echt. Juist daarom trapt bijna iedereen er weleens in, en dat is niets om je voor te schamen.

Veel voorkomende vormen van phishing

1. bpost-berichten

Je ontvangt een sms of e-mail over een pakket dat niet geleverd kan worden of waarvoor je nog een kleine betaling moet doen. De link lijkt echt, maar leidt naar een nepwebsite.

Wat kun je doen? klik nooit op de link. Controleer je pakket zelf via de officiële bpost-app of via de echte website www.bpost.be.

2. Bankberichten (KBC, Belfius, ING, Argenta, BNP Paribas Fortis...)

Je krijgt een bericht dat je bankkaart moet worden geactiveerd of dat je rekening wordt geblokkeerd.

Let op: een bank vraagt nooit naar je pincode, kaartlezer of itsme-code. Twijfel je? Bel dan zelf naar de bank via het nummer op hun website.

3. Valse itsme-pagina’s

Soms kom je via een advertentie of link op een website die lijkt op itsme, maar het niet is. Daar proberen ze je code of gegevens te stelen.

Tip: gebruik itsme enkel via de officiële app.

4. WhatsApp- of Messenger-fraude

Je krijgt een bericht van een “zoon”, “dochter” of ander familielid met een nieuw nummer. Ze zeggen dat ze dringend geld nodig hebben.

Wat helpt? bel even met het oude nummer of stel een vraag die alleen jullie kennen.

5. Valse berichten van de overheid

Je ontvangt een mail over een terugbetaling (bijvoorbeeld van de belastingen) of een formulier dat je moet downloaden.

Hoe herken je dit? de afzender klopt niet, of de link is verdacht. Log altijd zelf in via www.myminfin.be, nooit via een link in een e-mail.

5 eenvoudige tips om jezelf te beschermen

1. Klik niet automatisch op links. Typ zelf het webadres in de balk bovenaan.
2. Geef nooit persoonlijke codes of gegevens door. Geen bank, geen overheid en geen organisatie vraagt ooit om je pincode of itsme-code.
3. Gebruik alleen officiële apps.
4. Twijfel je? Vraag hulp. Een familielid, begeleider of collega kijkt graag even mee.
5. Stuur verdachte berichten door naar: verdacht@safeonweb.be

Hoe kun jij iemand met een beperking helpen?

• Bekijk berichtjes samen, vooraleer ze worden geopend.
• Praat erover: wat lijkt echt, wat niet?
• Zorg dat smartphones en computers up-to-date blijven.
• Geef rust en ondersteuning als iemand geschrokken is of onzeker voelt.

Wat als je tóch op een link hebt geklikt?

Geen paniek, wel meteen handelen.

• Bel meteen je bank via het échte telefoonnummer.
• Verander je belangrijkste wachtwoorden.
• Vertel het aan iemand die je vertrouwt.
• Meld het bij www.safeonweb.be.

We willen vooral benadrukken: je bent niet alleen. Heel veel mensen laten zich soms misleiden door een slim gemaakt bericht. Het belangrijkste is dat je snel handelt. 

Belangrijke info bij phishing

Websites

1. Safeonweb (officiële overheidssite cyberveiligheid)
Website: www.safeonweb.be
Meldpunt phishing: verdacht@safeonweb.be

2. Cyberveilig Vlaanderen
Website: www.cyberveilig.vlaanderen

3. Inclusieve Veiligheid Online
(onderdeel van VLAIO / verschillende partners)
Website: www.inclusieveveiligheidonline.be

Telefoonnummer: er bestaat in België geen nationale phishing-telefoonlijn, maar deze nummers zijn wél belangrijk:

1. Je bank (altijd eerst bellen!)
Bij twijfel of bij verdachte berichten → bel je bank via het officiële nummer

• KBC: 016 43 25 43
• Belfius: 02 222 02 88
• ING: 02 464 60 04
• Argenta: 03 285 51 11
• BNP Paribas Fortis: 02 433 41 90

2. De politie (als er geld gestolen is)

• Geen noodsituatie: bel je lokaal politiekantoor (zie www.politie.be)
• Noodsituatie: 101

Dit artikel verscheen eerder in het winternummer van het STAN-magazine, het (gratis) ledenblad van STAN Trefpunt Verstandelijke Handicap vzw. Ontdek de voordelen van het lidmaatschap hier.