Geachte minister van Volksgezondheid

Al jaren voeren ouders van kinderen met een verstandelijke beperking campagne om logopedie vergoed te krijgen voor hun kinderen waarvan het IQ door het Belgische Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) als onvoldoende wordt beschouwd (IQ < 86). Dit criterium:

- is discriminerend en onwaardig
- heeft geen therapeutische basis
- is onverenigbaar met de nationale (artikel 22ter van de Grondwet) en internationale (art.7 en art.25 van de CRPD) teksten die België geratificeerd heeft.

Wanneer u wordt gevraagd waarom u vasthoudt aan dit standpunt, is uw antwoord, en dat van uw voorgangers, telkens hetzelfde: deze kinderen zouden beter ondersteund worden door Centra voor Ambulante Revalidatie (CAR) en door het buitengewoon onderwijs.

De kloof tussen deze redenering en de dagelijkse realiteit van gezinnen is enorm en het gevolg van uw beleid is duidelijk: gezinnen zien af van logopedie, ondanks het feit dat het essentieel is voor het welzijn van hun kinderen.
Er is ook nog een andere zekerheid: wat u vandaag weigert te vergoeden voor logopedie, zult u twee of drie keer meer moeten betalen voor beleid op het gebied van geestelijke gezondheid, want een kind dat geen toegang heeft tot communicatie is ook een kind dat meer kans heeft dan anderen om gedragsstoornissen en geestelijke gezondheidsproblemen te ontwikkelen.
Logopedie toegankelijk maken voor iedereen is geen uitgave, het is een investering in de toekomst.
Maar laten we terugkeren naar je argumenten.

Doen CAR-professionals hun werk goed? Dat doen ze zeker en dat trekken we niet in twijfel. Zijn de Centra voor Ambulante Revalidatie beter verdeeld in Vlaanderen dan in Wallonië? Misschien, maar dat is niet de kern van het probleem: we weten dat er nooit in elke buurt een Centrum voor Ambulante Revalidatie zal zijn. Bovendien zijn er in Vlaanderen, Wallonië en Brussel vaak lange wachtlijsten voor kinderen met een verstandelijke beperking, wat een vroegtijdige reactie verhindert.

En daar houden de moeilijkheden niet op:

- Zoals jullie weten zijn de CAR’s gespecialiseerd in specifieke aandoeningen, wat betekent dat niet alle CAR’s openstaan voor alle pathologieën en profielen. Het gevolg is dat iemand die op de verkeerde plaats woont, ver verwijderd is van dat CAR dat het best aansluit bijzijn behoeften.
- Kinderen met een verstandelijke beperking hebben vaak logopedie nodig voor verschillende stoornissen (voeding, communicatie, taal), maar niet elk CAR heeft alle specialiteiten, omdat niet elke logopedist getraind is in alle soorten stoornissen. Dus waar kunnen deze kinderen de therapeuten vinden die ze nodig hebben?
- Sommige kinderen hebben, op bepaalde momenten, enkel logopedie nodig, in plaats van volledige interdisciplinaire ondersteuning. Waarom zouden ze naar een CAR moeten gaan en op deze manier een plaats blokkeren waar een ander kind waarschijnlijk op wacht - als er alleen monodisciplinaire therapie nodig is?
- Hoe valt uw argument te rijmen met artikel 2 van de Wet op de patiëntenrechten, dat het recht geeft op vrije keuze van zorgverlener?
- Gespecialiseerde scholen voldoen daarentegen niet beter aan de behoeften van deze kinderen. Ten eerste omdat het buitengewoon onderwijs pas op 2,5-jarige leeftijd begint. Vroegtijdige interventie moet echter al veel eerder beginnen om de communicatie effectief op gang te brengen. Ten tweede is er geen ruimte voor opvolging tijdens schoolvakanties. Bovendien hebben niet alle scholen binnen het buitengewoon onderwijs logopedisten in hun team en als die er wel zijn, hebben ze vaak niet de capaciteit om individuele hulp te bieden op de juiste schaal en aan de juiste frequentie.
- En wat met die kinderen die in een inclusief schooltraject zitten en waar er helemaal geen logopedie aangeboden wordt?
- Het enkel rekening houden met geconventioneerde prestaties voor het berekenen van het sociaal statuut van de logopedisten heeft ook een pervers effect aangezien veel onafhankelijke logopedisten nu weigeren deze kinderen te begeleiden.
Concluderend, het meerdere keren per week aanbieden van logopedische zorg vereist de flexibiliteit die alleen monodisciplinaire logopedie biedt. Er is echter niets dat verhindert dat de twee systemen elkaar aanvullen, bijvoorbeeld door aan de ene kant een multidisciplinaire beoordeling en opvolging te bieden en aan de andere kant een meer regelmatige opvolging via monodisciplinaire diensten.

Zei de filosoof Wittgenstein niet: "De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld."? Het is inderdaad dankzij taal dat we volledig kunnen deelnemen aan de wereld om ons heen. Laten we de horizon van verstandelijk gehandicapte kinderen dus niet beperken, alstublieft.
Wij schrijven u om u te vragen uw verantwoordelijkheid op federaal niveau op te nemen, door het IQ-criterium uit de RIZIV-reglementering te schrappen, en om de verantwoordelijkheid niet af te schuiven op de Gewesten (CAR) of Gemeenschappen (Onderwijs).
We kijken ernaar uit om van u te horen.

Deze brief werd opgesteld door onze Franstalige collega's van Inclusion asbl en door Trefpunt Verstandelijke vertaald. De petitie is in het Frans opgesteld. Onderteken de brief mee door de onderstaande qr-code in te scannen (dat kan door een foto te nemen met je gsm) of ga naar deze link