Straks vertrek ik voor een lange busrit. Als vrijwilliger ga ik mee om deelnemers van een kamp van ‘De Kreek’ terug te halen. Ze wonen allemaal in een voorziening. In Bérisminil (zoek maar eens op) wachten vrijwilligers op ons die de gasten een fijne zomerweek hebben bezorgd.

Even vele jaren terug in de tijd… toen ik zelf als vrijwillige moni mee ging op kamp met de gasten. Toen werden de gasten gebracht en gehaald door personeel van de voorziening. Ik heb zelf ooit nog als personeelslid mee het vervoer gedaan. Maar nu wordt er uitdrukkelijk beroep gedaan op vrijwilligers om dat vervoer te begeleiden.

Is dit een teken aan de wand? Ik denk het wel. Steeds meer worden allerlei taken in de welzijnssector opgenomen door vrijwilligers. En het lijkt me toe dat dit ook steeds meer verondersteld en verwacht wordt. Ik mocht deelnemen aan vergaderingen over de hervorming van het systeem van PersoonsVolgende Budgettering. Daar hoorde ik letterlijk zeggen dat men voor bepaalde zorgtaken die nodig zijn beroep zal moeten doen op vrijwilligers. Hoe vrijwillig is vrijwilligerswerk dan nog?

Het lijkt mij een vervolg op een verhaal dat ik jaren geleden alneens vertelde. Een vrouw met verstandelijke handicap woonde nog bij haar moeder die een winkel uitbaatte. De moeder stierf plots en onverwacht. Er was niets in orde met een aanvraag voor de zorg. De winkelhulp heeft toen vrijwillig aangeboden ‘voorlopig’ de zorg voor de dochter op zich te nemen. Er werd een aanvraag met hoogdringendheid opgestart. Maar de vrouw kreeg geen voorrang omdat er geen hoogdringendheid was: de vrouw had immers een oplossing. Ik noemde dat toen het gevaar van vrijwilliger te zijn bij mensen met een handicap. Gaan we nu verder op dit pad?

Ik vrees van wel. Als ik alle evoluties zie die er aankomen dan vrees ik dat er almaar minder professionele ondersteuning zal aanwezig zijn voor mensen met een verstandelijke handicap (en andere zorgvragenden). Ik word dit nu ook gewaar als vrijwilliger in een WoonZorgCentrum. Ook in die sector zijn er mensen te weinig. Er zijn handen te weinig om de ideale fysieke zorg te verlenen, hoezeer het personeel ook zijn best doet. Maar ook oren zijn er te weinig. Er is te weinig tijd om naar de persoonlijke verhalen van mensen te luisteren, hun zorgen, hun pijn, hun verdriet, hun levensvragen… dat gaan wij nu ook als vrijwilliger een stuk proberen op te vangen.

En wanneer al die vrijwilligers dat nu eens niet meer zouden doen… ? Is het vrijwilligerswerk dan nog echt vrijwillig als je weet dat de mensen dan zoveel zouden moeten missen?

Johan Van Holderbeke - Vrijwillig bestuurslid van STAN Gent-Eeklo

Deze column verscheen eerder als intro bij de Nieuwsbrief van STAN Gent-Eeklo